29 stycznia 2024

Leczenie mięsaków

Leczenie mięsaków u psów

Kiedy u Gabrysia rozpoznano mięsaka nerki, chcieliśmy wiedzieć, jakie leczenie może go uratować. Szybko okazało się jednak, że nie istnieje jeden schemat leczenia wszystkich mięsaków.

Mięsak tkanek miękkich, kostniakomięsak, naczyniakomięsak czy mięsak narządu wewnętrznego to różne choroby. Mogą wymagać operacji, chemioterapii, radioterapii, leczenia paliatywnego albo połączenia kilku metod.

Najpierw trzeba wiedzieć, jaki to mięsak

Plan leczenia powinien opierać się na dokładnym rozpoznaniu. Znaczenie mają:

rodzaj nowotworu;
miejsce jego powstania;
wynik badania histopatologicznego;
stopień złośliwości, jeśli został określony;
rozległość guza;
obecność przerzutów;
stan zdrowia psa;
możliwość bezpiecznego przeprowadzenia zabiegu.

Samo stwierdzenie, że pies ma mięsaka, nie wystarcza do wyboru leczenia. Różne rodzaje tych nowotworów opisujemy w artykule Nowotwór mięsak u psów: różne rodzaje mięsaków.

Diagnostyka i ocena zaawansowania

Przed rozpoczęciem leczenia lekarz może zalecić badania krwi, USG, RTG klatki piersiowej, tomografię komputerową lub inne badania dopasowane do położenia guza.

Ich celem jest określenie:

skąd wywodzi się zmiana;
jak duży obszar obejmuje;
czy nacieka sąsiednie struktury;
czy w organizmie są widoczne przerzuty;
czy stan psa pozwala na planowane leczenie.

Zakres diagnostyki nie jest identyczny dla każdego pacjenta. Inaczej planuje się badania przy niewielkim guzku pod skórą, inaczej przy zmianie w kości, śledzionie albo nerce.

Operacja

W przypadku wielu mięsaków operacja jest podstawową metodą leczenia miejscowego. Jej zakres zależy jednak od położenia i rodzaju nowotworu.

Przy mięsakach skóry i tkanki podskórnej ważne jest usunięcie guza z odpowiednim marginesem zdrowych tkanek. Pierwsza operacja często daje największą szansę na całkowite wycięcie zmiany. Dlatego podejrzanego guzka nie powinno się usuwać bez wcześniejszego zaplanowania zabiegu.

Więcej informacji o tej konkretnej grupie nowotworów znajduje się w artykule Mięsak tkanek miękkich u psa: co oznacza diagnoza i dlaczego liczy się pierwsza operacja?.

W przypadku mięsaków narządów wewnętrznych zabieg wygląda inaczej. Czasami konieczne jest usunięcie części lub całego narządu. Możliwość operacji zależy między innymi od położenia guza, naciekania ważnych naczyń oraz obecności innych zmian.

Gabryś przeszedł usunięcie nerki objętej przez nowotwór. Gdy wykryto kolejne zmiany, podjęto również próbę ich chirurgicznego usunięcia. Podczas operacji okazało się jednak, że proces nowotworowy jest rozległy i nie wszystkie zmiany można bezpiecznie wyciąć.

Jego historia została opisana osobno: Mięsaki u psów: historia Gabrysia.

Chemioterapia

Chemioterapia nie jest automatycznie stosowana przy każdym mięsaku. Jej przydatność zależy od rodzaju nowotworu i ryzyka rozsiewu.

Może być proponowana między innymi:

po operacji nowotworu o dużym ryzyku przerzutów;
przy chorobie rozsianej;
gdy guza nie można całkowicie usunąć;
w przypadku nowotworów, dla których istnieją skuteczne schematy leczenia systemowego.

Przykładowo przy kostniakomięsaku kończyny operację często łączy się z chemioterapią, ponieważ ten nowotwór ma duży potencjał do tworzenia przerzutów. Chemioterapia może być również częścią leczenia naczyniakomięsaka śledziony.

W przypadku typowych mięsaków skóry i tkanki podskórnej decyzja zależy między innymi od stopnia złośliwości, kompletności usunięcia i obecności przerzutów.

Przy rzadkich mięsakach narządowych, takich jak mięsak nerki, dostępnych danych jest mniej. Plan leczenia powinien być wówczas ustalany indywidualnie z lekarzem zajmującym się onkologią weterynaryjną.

Radioterapia

Radioterapia służy przede wszystkim do miejscowego kontrolowania nowotworu. Może być rozważana, gdy:

guza nie da się całkowicie usunąć;
w marginesie chirurgicznym pozostały komórki nowotworowe;
kolejna operacja byłaby zbyt rozległa;
celem jest zmniejszenie bólu lub innych objawów.

Nie każdy mięsak jest tak samo wrażliwy na napromienianie, a dostępność radioterapii weterynaryjnej w Polsce jest ograniczona. O zasadności takiego leczenia powinien zdecydować lekarz po zapoznaniu się z pełną dokumentacją.

Leczenie paliatywne również jest leczeniem

Nie zawsze można usunąć nowotwór albo zatrzymać jego rozwój. Nie oznacza to jednak, że dla psa nie można już nic zrobić.

Leczenie paliatywne może obejmować:

skuteczne leczenie bólu;
ograniczanie nudności i problemów z przewodem pokarmowym;
wspieranie apetytu i nawodnienia;
leczenie ran albo krwawienia;
pomoc w poruszaniu się;
dostosowanie aktywności i odpoczynku;
regularną ocenę jakości życia.

Celem jest zapewnienie psu możliwie dobrego czasu, a nie przedłużanie życia bez względu na jego samopoczucie.

Jak oceniać jakość życia psa?

Przydatne jest zapisywanie obserwacji. Warto zwracać uwagę na:

ból i możliwość jego opanowania;
apetyt oraz przyjmowanie wody;
oddychanie;
sen i odpoczynek;
samodzielne poruszanie się;
kontakt z opiekunem;
zainteresowanie otoczeniem;
liczbę dobrych i złych dni.

Pojedynczy gorszy dzień nie zawsze oznacza, że trzeba natychmiast podejmować ostateczną decyzję. Jeżeli jednak cierpienia nie można opanować, a złe dni zaczynają wyraźnie przeważać, potrzebna jest szczera rozmowa z lekarzem.

W przypadku Gabrysia choroba rozwijała się bardzo szybko. Kiedy ból i postęp nowotworu odebrały mu możliwość komfortowego życia, zdecydowaliśmy się go pożegnać. Nie była to rezygnacja z leczenia. Była to decyzja podjęta dla niego.

Nie ma jednego leczenia wszystkich mięsaków

W internecie można znaleźć historie psów, które po operacji żyły przez wiele lat, oraz takich, u których choroba postępowała mimo intensywnego leczenia. Obie historie mogą być prawdziwe, ale dotyczyć zupełnie innych nowotworów.

Grupy wsparcia pomagają przetrwać trudny czas, jednak doświadczenie innego opiekuna nie zastąpi wyniku histopatologicznego ani konsultacji onkologicznej.

Ten cykl powstał ze względu na Gabrysia. Chcemy, żeby jego historia pomagała innym opiekunom zadawać właściwe pytania, rozumieć wyniki i pamiętać, że w centrum każdej decyzji powinien znajdować się konkretny pies.

Na zdjęciu Gabryś z Wujkiem Pawłem, który został jego opiekunem i towarzyszył mu podczas walki z chorobą.

Źródła

Merck Veterinary Manual, Cancer Treatment in Animals.
Cornell University College of Veterinary Medicine, Soft Tissue Sarcomas in Dogs.
Merck Veterinary Manual, Radiation Therapy in Animals.
Merck Veterinary Manual, Bone Tumors in Dogs and Cats.
Cornell University College of Veterinary Medicine, Oncology Medical Conditions.
Fundacja RAP, Mięsak nerki zabiera nam Gabrysia.

Możesz wesprzeć naszych podopiecznych: BLIK lub przelew na telefon: 601 718 265, odbiorca: FundacjaRAP. Możesz również przekazać nam 1,5% podatku: KRS 0000858108. Dziękujemy, że pomagasz nam pomagać.

ADOPTUJ ⟶

Inne pieski

#Pomagaj